BBA
Editorial Team ·
Luister naar dit artikel~5 min
terug naar start
BBA adieu
De historie van de Brabantsche Buurtspoorwegen en
Autodiensten gelardeerd met anekdoten.
Dit is het feitelijk
Tramwegstation van de Tramweg Maatschappij De Meierij aan het Meierijplein, nu Boschveldweg, gelegen nabij de
autobandenfirma van Wijgergangs. Dit gebouw kwam vanaf 1896, toen het station
van Eduard Cuijpers gereed kwam, als tramstation in gebruik.
Dit eerste
spoorstation diende voor de stoomtrein die reed tussen 's-Hertogenbosch en
Boxtel. De rails lagen achter dit gebouw en liepen door ongeveer over de
huidige Mayweg.
Het houten gebouw
heeft tot 1914 dienst gedaan.
Piet van Boxtel * 1902 kwam
in 1918 in dienst bij de voorloper van de BBA, ofwel de Stoomtramweg
Maatschappij �s-Bosch-Helmond, kortweg �s-B-H. Daar startte deze Veghelnaar
als klusjesman. Hij werd werkzaam gesteld in de remise de Hezelaar
in Veghel. Dat was een
stalling
annex werkplaats, waar de trams kolen laadden en gereviseerd werden.
Vanaf 1920 gaat de �sB-H
HHVO heten welke letters staan voor �s-Hertogenbosch Helmond-Veghel-Oss.
Dat waren lijnen met personen en goederentrams.
*
* Noot
de historie:
Voor een gedetailleerde historische beschrijving lees hieronder
bij
historische elementen
Links een BBA-bus uit de
jaren 60 op de Wilhelminabrug rijdend richting centrum.
Rechts een bus die de rotonde neemt op
het toenmalige Willemsplein [Heetmanplein] nabij de PNEM[ nu
Essent].
Op de achtergrond het Wilhelminaplein
bij Chalet Royal [achterin zichtbaar] .
- foto's � uit collectie prentbriefkaarten
van wijlen Jo Hendriks.
Als 16-jarige was Piet
van Boxtel al
leerling stoker op een van de machines. Dat waren kolossen van 10 ton vertelt
hij die reden op briquetten van �s morgens 6 tot �s avonds 12 uur. Op
elk van de vijf machines zat een stoker, een machinist en een conducteur.
Een machinist verdiende twee maal zoveel als een conducteur [Hfl.6,36].
Bij die HHVO was je een
zondag inde maand vrij. Een ritje kostte er 5 cent. Daarnaast kreeg je vaak een
sigaar als fooi.
Van Boxtel, die met een Meierijsch accent praat, zag veel verschillen met de
tegenwoordige tijd. Er was veel
onderling
contact, de mensen hielpen elkaar.
In de dorpen onderweg stond
meestal de koffie klaar. In elke dorp waren uiteraard halten, zoals in Nistelroi
of Middelroi. Daar stapten de passagiers met de conducteur en de machinist uit
om een pintje te drinken of voor een potje biljart. Maar toen we in 1920
HHVO zijn geworden was het voortaan vortrijden, aldus Piet.
Het station van
Cuijpers dateert van 1896 en werd - na oorlogsschade - gesloopt rond 1950 om
plaats te maken voor het station van Sibold Ravenstein.
Maar de tramlijnen
liepen dan wel langs dit station, maar het eindpunt was het voormalig spoorweg
-eerste -station aan het Meierijplein.
Een
zelfde soort prentbriefkaart als hierboven waaruit het detail met de
BBA bussen is genomen.
- foto's � uit
collectie prentbriefkaarten van wijlen Jo Hendriks.
BBA voortgekomen uit
fusie tramwegmaatschappijen
Van Boxtel moest zijn
betrekking bij de HHVO onderbreken voor militaire dienst bij het 3
e
Regiment Veldartillerie. Maar vanaf 17 januari 1929 keert hij terug als
conducteur
In dat jaar valt ook het
moment waarop de paardentram werd opgeheven en vervangen door dieseltracties.
In 1937 nam de BBA de
exploitatie van de NV Tramwegmaatschappij Den Bosch-Vught-Voorburg* over.
Per 10 september 1939, toen er een fusie ontstond met de diverse
Tramweg Maatschappijen die in Brabant het vervoer verzorgen, zijn de Brabantse
vervoersmaatschappijen overgegaan in
Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten.
Piet vertelt dat ie, nadat
hij in in september 1939 in dienst was gekomen van de BBA, als eerste opdracht
kreeg om met zijn bus en al zijn collega�s in verband met de evacuatie van
Breda naar het Mastbos te komen.
p.s.Van Boxtel vertelt dat
ie per 10 september 1939 in dienst kwam van de BBA, maar volgens de
geschiedschrijving is de BBA op 29 juni 1934 opgericht. De laatste rit van de
goederen tram was officieel 15 november 1939. Maar Van Boxtel noemt als datum 11
januari 1937..In een toespraak door directeur Reijnders tot alle 80 chauffeurs,
bleek dat de mannen ��moesten maken dat ze wegkwamen� . Piet vluchtte
richting Belgische grens waar hij zijn uniform in de grond begroef. Met een of
ander kloffie, dat ie van een boer leende, is hij via Baarle Nassau terug naar
Den Bosch gewandeld.
In 1978 vertelde van
Boxtel aan de verslaggever van Het Stadsblad [pk] dat ie de enige oude was van
de stadsdienst die nog leeft ondanks een paar kleine ongelukjes, zoals in
1921.Toen raakte zijn hand beklemd tussen twee wagens. In 1955 liet Van Boxtel
zich afkeuren.
Links: Lambertus Dona [*1876-1969] de
vader van verteller Wim Dona *16-9- 1912- + 2003], die ze