Nieuw Fonds Belooft Snellere Hulp voor Erfgoed in Nood

Wouter Jansen · 2026-10-01

Wat als je favoriete monument plots in gevaar is? Een aardbeving, een overstroming, of misschien zelfs een conflict. Tot nu toe duurde het vaak weken voordat er hulp op gang kwam. Maar daar komt verandering in. ### Het Rapid Response Fund: een doorbraak Het Culture Emergency Response Fund (CER) heeft een nieuw initiatief gelanceerd: het Rapid Response Fund. Dit fonds stelt erfgoedorganisaties in staat om binnen 72 uur financiële steun te ontvangen voor acute noodsituaties. Denk aan bedreigd cultureel erfgoed door natuurrampen, oorlogen of andere crises. Waarom is dit zo belangrijk? Omdat elke dag telt als het gaat om het behoud van ons erfgoed. Een snelle reactie kan het verschil maken tussen redding en verlies. ### Hoe werkt het? Het fonds is opgezet om bureaucratie te verminderen en directe actie mogelijk te maken. Organisaties kunnen een aanvraag indienen via een online portaal. Binnen 72 uur wordt er besloten of er financiering komt. Het geld kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld: - Noodstabilisatie van gebouwen - Evacuatie van waardevolle collecties - Beschermende maatregelen tegen verdere schade Dit is een enorme stap voorwaarts. Voorheen moest men vaak wachten op trage procedures, waardoor onherstelbare schade ontstond. ### Waarom dit een gamechanger is Volgens Wouter Jansen, erfgoedspecialist en historicus, is dit een van de meest hoopvolle ontwikkelingen in jaren. "We hebben te lang met onze handen in het haar gestaan bij rampen. Nu kunnen we daadwerkelijk iets doen op het moment dat het nodig is." Het fonds is niet alleen bedoeld voor grote instellingen. Ook lokale musea, archieven en gemeenschappen kunnen een beroep doen op de middelen. Dat maakt het laagdrempelig en effectief. ### Een voorbeeld uit de praktijk Stel je voor: een klein museum in een overstroomd gebied. De collectie staat onder water. Met het Rapid Response Fund kan er binnen drie dagen geld zijn voor pompen, droogapparatuur en tijdelijke opslag. Zonder dit fonds zou het weken duren en zou veel verloren gaan. ### Toekomstperspectief Het CER hoopt het fonds de komende jaren uit te breiden. Er wordt gestreefd naar een jaarlijks budget van €2 miljoen. Dat lijkt veel, maar als je bedenkt dat alleen al in Nederland jaarlijks miljoenen euro's aan erfgoed verloren gaat door nalatigheid en trage procedures, is het een kleine investering met grote impact. ### Wat kun jij doen? Ben je werkzaam in de erfgoedsector? Zorg dat je op de hoogte bent van de mogelijkheden. Deel deze informatie met collega's. En misschien nog wel belangrijker: denk na over hoe jouw organisatie zich kan voorbereiden op noodsituaties. Een goed noodplan is het halve werk. Het Rapid Response Fund is een stap in de goede richting. Laten we hopen dat het snel navolging krijgt.