Waarom Engeland niet bij Alfred de Grote begon
Jeroen Bos ·
Luister naar dit artikel~3 min
Nicholas J. Higham laat in 'How England Began' zien dat Engeland niet bij Alfred de Grote begon, maar in de rommelige eeuwen daarvoor. Een boek dat erfgoedprofessionals anders naar identiteit laat kijken.
We denken vaak dat de geschiedenis van Engeland pas echt begint bij Alfred de Grote. De koning die de Vikingen versloeg, de kaarsen uitvond en het fundament legde voor wat later een groot rijk zou worden. Mooi verhaal. Alleen klopt het niet helemaal.
Nicholas J. Higham neemt je in *How England Began: From Roman Britain to the Anglo-Saxons* mee terug naar de rommelige eeuwen daarvoor. Naar een tijd waarin niemand zichzelf 'Engels' noemde, omdat dat woord nog niet bestond. En juist daar wordt het interessant.
### Een land zonder naam
Wat mij het meest trof bij het lezen: het idee dat 'Engeland' geen vanzelfsprekendheid was. Na het vertrek van de Romeinen viel het land uiteen in losse koninkrijken, bendes en invloedssferen. Er was geen centraal gezag, geen gedeelde taal, geen gezamenlijk verhaal.
Higham laat zien hoe verschillende groepen immigranten uit het noorden van Europa zich mengden met de achtergebleven Britten. Soms vreedzaam, vaak niet. En uit die chaos groeide langzaam iets wat op een identiteit begon te lijken.
### Wat je hier als erfgoedprofessional aan hebt
Voor wie in Nederland met erfgoed en lokale geschiedenis werkt, is dit boek verrassend relevant. Het laat namelijk zien hoe identiteit wordt gemaakt, niet geboren. Dat geldt voor Engeland, maar net zo goed voor een dorp in Friesland of een stad in Brabant.
Een paar dingen die je eruit meeneemt:
- Hoe taal en plaatsnamen als bron kunnen dienen voor migratiegeschiedenis
- Waarom 'officiële' geschiedschrijving vaak politiek gekleurd is
- Hoe je aan lokale bewoners uitlegt dat hun wortels complexer zijn dan ze denken
> Geschiedenis wordt niet gevonden in archieven. Ze wordt telkens opnieuw verteld door de mensen die haar doorgeven.
Dat citaat is niet letterlijk uit het boek, maar het vat Highams aanpak aardig samen. Hij wantrouwt grote verhalen. Hij zoekt naar de gaten, de tegenstrijdigheden, de stemmen die zijn weggeschreven.
### Een boek dat je aan het denken zet
Higham schrijft niet altijd even soepel. Sommige hoofdstukken zijn dicht en vragen doorzettingsvermogen. Maar de beloning is groot: je gaat anders kijken naar hoe naties ontstaan. En naar hoe wij zelf omgaan met het erfgoed om ons heen.
Het boek is in Nederland onder meer verkrijgbaar via de betere boekhandel en online, met prijzen die doorgaans rond de € 25 tot € 35 liggen, afhankelijk van de editie. Geen weggevertje, maar voor de serieuze erfgoedprofessional een zinvolle investering.
### Tot slot
Wil je begrijpen waarom mensen zich met een plek verbinden? Lees dan niet alleen wat er gebeurd is, maar ook hoe erover verteld wordt. Higham doet precies dat. Hij laat zien dat de wortels van een land altijd verwarder zijn dan de verhalen die we erover vertellen.
En dat is precies waarom lokale geschiedenis nooit saai is.